Sekret Zdrowia
Newsletter zapisz się

Flexitol- jeden krok do zdrowych stóp.

Serdecznie witamy

na oficjalnej stronie internetowej

Biuletynu edukacyjnego o zdrowiu

SEKRET ZDROWIA i urody

Sekrety zdrowia i urody

w zasięgu ręki

każdego Pacjenta


W pogoni za umykającym wapniem

Czas działa na naszą niekorzyść i z wiekiem kości stają się coraz bardziej kruche, a co za tym idzie bardziej podatne na złamania. Osteoporoza, czyli postępujące rzeszotowienie kości to choroba, która wymaga szczególnego postępowania.

 Na placu budowy

Szkielet z powodzeniem można porównać do konstrukcji utrzymującej ciężar ciała, a procesy zachodzące w tkance kostnej do nieustającej pracy na placu budowy. Dziecko ma elastyczne kości, częściowo zbudowane z tkanki chrzęstnej, która gdy dostarczymy jej odpowiedni budulec przekształci się w mocne kości. Takie „umacnianie się” kości trwa do 30-40 roku życia. W tym czasie kości są w nieustannej rozbudowie. Równolegle obok siebie występują w nich osteoblasty, czyli komórki budujące tkankę kostną i osteoklasty, które niszczą stare, niepotrzebne już jej elementy. W efekcie tego nieprzerwanie trwającego procesu, każdego roku przebudowana zostaje część naszego szkieletu.

Osteoporoza, czyli co?

Dopóki przeważają procesy rozbudowy w tkance kostnej, by utrzymać zdrowie wystarczy odpowiednia dieta bogata w wapń i witaminę D. Z czasem jednak frakcja niszcząca i wyprowadzająca wapń z kości, bierze górę nad coraz mniej intensywnie działającą grupą budowlaną. W tym stanie – dieta to za mało. Tkanka kostna dotknięta chorobą, w wyniku stałej „ucieczki” wapnia, zaczyna przypominać porowatą gąbkę lub sito. Takie postępujące rzeszotowienie kości, nazywamy osteoporozą.

Czy to naprawdę „babska” choroba?

Przyjęło się sądzić, że osteoporoza jest chorobą dotykającą głównie kobiety. Wszystko przez to, że stan ich kości jest ściśle powiązany z układem hormonalnym. W lepszym przyswajaniu wapnia z pożywienia kobietom pomagają estrogeny, a gdy w okresie menopauzy zaczyna ich brakować, organizm „idzie na łatwiznę” i zamiast wychwytywać wapń z pożywienia, pobiera go wprost z kości. Naturalna utrata masy kostnej zaczyna się po 35 roku życia. Jeśli postępuje nieadekwatnie szybko w stosunku do naszego wieku, wówczas mówimy o osteoporozie.

 

Dlaczego jedni chorują, a inni nie?

  • Geny – Gęstość tkanki kostnej jest sprawą indywidualną i dość charakterystyczną dla jednostki. Dziedziczymy ją po matce, ciotce i babci tak jak i tempo ubytku wapnia.
  • Dieta – bogata w wapń i witaminę D3 dieta (stosowana od najmłodszych lat) może nas uchronić przed osteoporozą, a przynajmniej spowolnić jej rozwój.
  • Tryb życia – najbardziej zagrożone osteoporozą są osoby prowadzące siedzący tryb życia. Ruch wzmacnia kości.
  • Co ciekawe na osteoporozę dużo częściej chorują osoby szczupłe lub przesadnie otyłe.
  • Choroby przyspieszające utratę wapnia z kości to zaburzenia hormonalne, tarczyca, cukrzyca, zaburzenia czynności gruczołów płciowych, ale także długotrwałe stosowanie sterydów, leków przeciwzakrzepowych czy przeciwpadaczkowych.

 

Podstępny „złodziej kości”

U cierpiących na osteoporozę, mimo postępów choroby, przez wiele lat nie obserwuje żadnych objawów. Podstępny „złodziej kości” daje o sobie znać, dopiero w zaawansowanym stadium. W rzeczywistości zaniepokoić powinny nas bóle pleców i krzyża lub nawracające stany zapalne „korzonków”. Jednak najczęściej są one błędnie interpretowane, tym bardziej, że pojawiają się po długotrwałym staniu, siedzeniu w bezruchu lub noszeniu ciężarów. Widocznym objawem zaawansowanej osteoporozy jest charakterystyczne zaokrąglenie pleców, będące efektem deformacji kręgów. Chory może stracić nawet do 15 cm wzrostu! W tym stadium kości są tak kruche, że stosunkowo niegroźny upadek może prowadzić do poważnego złamania, które trudno się goi.

Diagnostyka

Zmiany w gęstości tkanki kostnej można stwierdzić zanim choroba da o sobie znać. Zwłaszcza panie po menopauzie powinny wykonać badanie densytometryczne, które jest badaniem bezbolesnym i nieinwazyjnym. Polega na prześwietleniu niewielką dawką promieni RTG wybranej kości. Diagnosta na ekranie widzi dwuwymiarowy obraz struktury kości, a komputer analizuje jej gęstość. Badanie można przeprowadzić bezpłatnie w ramach NFZ lub w prywatnej lecznicy za około 800-100 zł.

Dieta dla mocnych kości to dieta bogata w wapń i witaminę D3. Dzienne zapotrzebowanie organizmu na wapń to1200 mg tego pierwiastka. Najcenniejszym źródłem wapnia są produkty mleczne, ryby – zwłaszcza sardynki, warzywa strączkowe, ser tofu. Weganie nie jedząc produktów pochodzenia zwierzęcego powinni uzupełniać dietę preparatami wapnia.

Niedobory witaminy D3 mogą być przyczyną rozwoju osteoporozy.

Bez witaminy D3 organizm nie potrafi przyswoić wapnia, który jest głównym budulcem kości. W krajach gdzie przez większość roku występują niedobory słońca, dzięki któremu nasz organizm mógłby samodzielnie wyprodukować tę witaminę, powinno się przyjmować witaminę D3 w ramach profilaktyki osteoporozy.

 

Na polu walki

Rzeszotowienie kości nie jest procesem odwracalnym i nie możemy liczyć na wyleczenie osteoporozy. Współczesna medycyna potrafi jednak skutecznie hamować jej postępy. Jedną z metod jest zmniejszanie aktywności komórek niszczących tkankę kostną. Lek działa na zasadzie czynnika przeszkadzającego i spowalniającego pracę osteoklastów, niszczących stare, niepotrzebne (ich zdaniem) komórki kośćca. Inną metodą walki z osteoporozą jest podawanie leków poprawiających wchłanianie wapnia z pokarmu. Wapń zwiększa gęstość tkanki kostnej, a to z kolei zmniejsza ryzyko złamań. Kanadyjscy naukowcy niedawno odkryli, że nitrogliceryna działa pobudzająco na procesy budowy tkanki kostnej, może już niedługo okaże się, że umiemy regulować ten proces.

 

Autorka: Beata Kubiak

Zaufali nam